Hammadde ve Yarı Mamul Stok Takip Programı: Sistemde Var, Depoda Yok Sorunu
Sistem stoğu gösterir, depo boştur; ya da tam tersi, depoda duran malzeme kayıtta yoktur. Üretimde bu fark, hattın durması ya da gereksiz yere acil sipariş verilmesi demektir. Barkodlu bir stok takip programı, kayıtla fiziksel hareketi aynı anda tutarak hammadde ve yarı mamul görünürlüğünü geri getirir.
Bu sorunu tanıyor musunuz?
“Sistemde var diyor, depoda yok.”
“Sac bitti, hat durdu.”
Üretim & sanayi sektöründe işletme sahiplerinden bu cümleleri sık duyuyoruz. Aşağıdaki işaretlerden birkaçı sizin işletmenizde de görünüyorsa, bu sayfa tam olarak sizin durumunuzu anlatıyor.
- ERP’deki stok miktarı ile depoda sayılan miktar sürekli birbirini tutmuyor.
- Hammadde bittiğinde fark edilmiş oluyor; hat duruyor ya da acil alım yapılıyor.
- Yarı mamul, hangi tezgâhın önünde ya da hangi rafta bilinmeden dolaşıyor.
- Sayım dönemlerinde üretim yavaşlıyor, sonuçta yine fark çıkıyor.
- Depodan çekilen malzeme iş emrine bağlanmadığı için hangi işin ne harcadığı belirsiz kalıyor.
- Aynı malzemeden iki ayrı yerde stok tutulduğu geç anlaşılıyor.
Asıl sebep
Stok farkının temel sebebi, kaydın fiziksel hareketle aynı anda yapılmaması. Malzeme sahada çıkıyor, ama giriş fişi vardiya sonunda ya da ertesi gün keşfediliyor. Bu arada ERP’deki rakam gerçeği yansıtmayı bırakıyor. Kayıt tutan kişi ile malzemeyi alan kişi çoğu zaman farklı olduğundan, fişlerin eksik girilmesi kaçınılmaz oluyor.
İkinci sebep, yarı mamul ve fire takibinin ERP’nin standart akışında zayıf kalması. Paket programlar genellikle ham madde girişi ve mamul çıkışını iyi tutar, ama kesilmiş sac, işlenmiş döküm ya da boyaya bekleyen parça gibi ara aşamalar ve hurda ayrı bir kayıt disiplini gerektirir. Bu aşamalar kayıt dışı kalınca stok bilgisi eksik bir hikâye anlatır.
Üçüncü sebep minimum stok mantığının olmaması. Hangi malzemenin ne kadar sürede tükendiği, tedarik süresinin kaç gün olduğu hesaba katılmadığında, uyarı ancak hammadde bittiğinde kendiliğinden gelir. O noktada seçenek hattı durdurmak ya da pahalı acil alım yapmaktır.
Depo düzeninin kendisi de rol oynuyor. Raflar kodlanmamışsa aynı malzeme birkaç farklı köşede durabiliyor ve depocu bunu ancak hafızasıyla biliyor. Vardiya değiştiğinde bilgi de eksik devrediliyor, yeni gelen çalışan malzemeyi bulmak için telefonla soru sormak zorunda kalıyor.
Çözülmezse ne olur?
Hammadde eksikliğinden duran bir hat, o vardiyanın tüm iş gücünü, enerji ve kira gibi sabit giderlerini boşa harcatır. Terminler kayar, bu da müşteriyle ilişkiye yansır. Acil alım yapılırsa tedarikçi tarafında pazarlık gücü de kaybedilir.
Tersi durumda, olmayan stoğa güvenerek verilen siparişler ya da depoda unutulan fazla stok sermayeyi bağlar. Sayım dönemlerinde üretimin yavaşlaması ve fark çıkması ise muhasebe ile üretim arasındaki güven sorununa dönüşür.
Sayım dönemleri ayrıca yorucu bir bedel getirir. Üretimi durdurup depoyu saymak hem zaman alır hem de sayım sırasında devam eden hareketler kayda alınamadığı için sonuçta yine fark çıkar. Bu fark, bir sonraki dönemde yeniden güvensizlik yaratır ve ekip sisteme değil kendi gözüne güvenmeye devam eder.
Çözüm yolu
Bu sorunu iki seviyede ele alıyoruz. Önce kısa sürede fark yaratan bir ilk adım, ardından işletme büyüdükçe kurulan kapsamlı sistem. Hangisinden başlanacağı, ön görüşmede durumunuza göre birlikte belirlenir.
Hızlı başlangıç: barkod/QR ile depo giriş ve çıkış uygulaması
İlk adım, stok hareketini olduğu anda kaydetmek. Sahadaki kişi için işlem bir okutmadan fazla zaman almaz.
- Malzeme ve raf kodlamasıHammadde, yarı mamul ve mamul için barkod ya da QR etiketler tanımlanır. Raf ve bölge kodları da etiketlenerek “nerede” sorusunun cevabı sisteme girer.
- El terminali ya da telefonla okutmaDepo girişi ve çıkışı telefon kamerası ya da el terminaliyle okutularak kaydedilir. Fiş doldurmaya gerek kalmaz, hareket anında sisteme düşer.
- Anlık stok görünümüSatın alma ve planlama, hangi malzemenin hangi raftaki miktarını canlı olarak görür. Sayım, tüm depoyu durdurmadan bölge bölge yapılabilir hale gelir.
Kapsamlı çözüm: iş emri bağlantılı stok ve ERP senkronu
Stok, iş emrine bağlandığında anlam kazanır. Kapsamlı çözüm, hammadde tüketimini üretimle ve ERP kaydıyla birleştirir.
- Stok ve iş emri entegrasyonuDepodan çıkan malzeme ilgili iş emrine bağlanır. Hangi işin ne kadar hammadde, ne kadar fire harcadığı ölçülebilir hale gelir.
- Yarı mamul ve hurda takibiAşamalar arası geçen parçalar ve hurdaya ayrılan miktarlar kayıt altına alınır. Fire oranı iş emri, makine ve vardiya bazında görülebilir.
- Minimum stok ve tedarik uyarılarıHer malzeme için asgari seviye ve tedarik süresi tanımlanır. Seviye altına inildiğinde satın almaya otomatik uyarı gider.
- ERP ile iki yönlü senkronLogo, Netsis ya da Mikro ile stok kartları ve hareketler eşlenir. ERP’niz değişmez, sahadaki gerçek veriyle beslenir.
İlgili hizmetlerimiz: Özel Yazılım.
Fietto bu işi nasıl yürütür?
Kendinize sorun
Aşağıdaki soruların çoğuna net bir cevabınız yoksa, sorun büyük ihtimalle düşündüğünüzden daha geniş. Cevapları danışmanla paylaşırsanız teşhis çok daha hızlı netleşir.
- Son sayımda ERP ile depo arasındaki fark ne kadar büyüktü?
- Hammadde yetersizliğinden hat en son ne zaman durdu?
- Yarı mamulün şu an hangi aşamada ve nerede olduğunu hızlıca söyleyebiliyor musunuz?
- Depodan çıkan malzeme hangi iş emrine harcanıyor, kayıt var mı?
- Satın alma, bir malzemenin bitmek üzere olduğunu nereden öğreniyor?
Sık sorulan sorular
Barkodlu stok takip sistemi nasıl çalışır?
Her malzeme ve raf, barkod ya da QR etiketle tanımlanır. Depoya giren ya da çıkan her ürün telefon veya el terminaliyle okutulur; hareket anında kaydedilir. Böylece sistemdeki miktar, fiziksel durumu yansıtır.
ERP’miz var, ayrı bir stok uygulaması neden gerekir?
ERP muhasebe ve stok kartı tarafında güçlüdür ama sahadaki anlık hareketi yakalamakta zorlanabilir. Barkodlu uygulama bu hareketi toplar, ERP ile iki yönlü eşler. ERP’yi değiştirmeye gerek kalmaz.
Yarı mamul takibi nasıl yapılır?
Her aşama geçişi iş emrine bağlı olarak okutulur. Parça hangi tezgâhta, hangi aşamada ise kayıtta görünür. Hurda ve fire de aynı akışta ayrı kalemler olarak tutulur.
Sistem kurulumu ne kadar sürer?
Depo büyüklüğüne ve malzeme çeşidine göre değişir. Kapsam ve takvim 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmede netleşir.
Aynı sektörde sık duyulan diğer sorunlar
Durumunuzu birkaç cümleyle yazın, teşhisi birlikte koyalım
Dijital Çözüm Danışmanı Üretim & sanayi sektörünü bilen bir uzman gibi sorunu teşhis eder ve Fietto olarak neyi nasıl çözeceğimizi adım adım anlatır. Ücretsizdir, bağlayıcı değildir.