MCP Sunucusu Nedir? Sitenizi ve E-Ticaretinizi Yapay Zeka Ajanlarına Açın

Daha önce MCP nedir yazımızda işletmenizin yapay zeka araçlarını kendi verisine nasıl bağlayabileceğini anlatmıştık. Bu yazıda yön tersine dönüyor. Bir müşteri ChatGPT'ye "Bursa'da teslim edilebilecek, 220 cm altı gri köşe koltuk bul" dediğinde ya da Claude'a "Side'de denize yakın, 3 gece için müsait otel ayarla" yazdığında, o ajanın sizin sitenize gelip doğru bilgiyi alabilmesi için bir mcp sunucusu gerekir.

Bugün ajanların çoğu sitenizi bir insan gibi gezmeye çalışıyor: sayfayı okuyor, butonları tahmin ediyor, bazen yanlış fiyatı alıyor. MCP bu tahmin işini ortadan kaldırıyor. Siz "ürün ara", "stok sorgula", "müsaitlik getir" gibi araçları tanımlıyorsunuz, ajan da bunları sizin izin verdiğiniz sınırlar içinde çağırıyor.

Aşağıda kavramları sadeleştirip platform durumunu, güvenlik risklerini, maliyeti ve iki somut sektör örneğini ele alıyoruz.

MCP ne demek? Kısa tanım

MCP, Model Context Protocol'ün kısaltmasıdır. Anthropic tarafından 2024 sonunda açık standart olarak yayımlandı, ardından OpenAI, Google ve Microsoft gibi şirketler de kendi ürünlerinde desteklemeye başladı. Teknik ayrıntılar resmî MCP dokümantasyonunda yer alıyor.

Basitçe üç parçası var:

• İstemci (client): ChatGPT, Claude veya bir tarayıcı ajanı gibi yapay zeka uygulaması.
• Sunucu (server): Sizin tarafınızda çalışan, verinize ve işlemlerinize kapı açan katman.
• Araçlar (tools) ve kaynaklar: Sunucunun sunduğu yetenekler. Örneğin "urun_ara", "stok_getir", "rezervasyon_olustur".

Bir benzetmeyle: API sizin deponuzun kapısıysa, MCP o kapının üzerine asılmış, yapay zekanın okuyabildiği bir kullanım kılavuzudur. Ajan hangi aracın ne işe yaradığını, hangi bilgiyi istediğini ve ne döndüreceğini bu kılavuzdan anlar.

MCP sunucusu, WebMCP ve NLWeb arasındaki farklar

2026 itibarıyla üç kavram sık karıştırılıyor. Üçü de aynı soruya cevap arıyor: yapay zeka ajanları bir siteyle nasıl düzgün konuşur?

Klasik MCP sunucusu sunucu tarafında çalışır. Ajan, kullanıcı tarayıcıda olmasa bile doğrudan sizin sunucunuza bağlanır. Katalog, stok, sipariş durumu gibi işlemler için en olgun seçenek budur.

WebMCP nedir? Google ve Microsoft mühendislerinin W3C bünyesinde önerdiği, tarayıcı içinde çalışan bir yaklaşımdır. Siteniz, sayfadaki JavaScript üzerinden "sepete ekle", "filtrele", "tarih seç" gibi araçları tarayıcıdaki ajana tanıtır. Avantajı, kullanıcının oturumu ve sepeti zaten tarayıcıda olduğu için ek giriş gerektirmemesidir. Şu an Chrome'da erken önizleme aşamasında; standart henüz kesinleşmedi.

NLWeb ise Microsoft'un 2025'te duyurduğu açık kaynak bir projedir. Sitenizdeki schema.org verisini ve içerik akışlarını kullanarak sitenize doğal dille soru sorulabilen bir arayüz kazandırır. Her NLWeb kurulumu aynı zamanda bir MCP sunucusu gibi davranabilir.

Çoğu KOBİ için pratik sıra şöyle: önce yapılandırılmış veriyi (schema.org, temiz ürün feed'i) düzeltin, sonra salt okunur bir MCP sunucusu açın, WebMCP olgunlaştıkça sitenizdeki kritik akışlara ekleyin. Bu konu, yapay zeka aramalarında görünürlük (GEO) çalışmalarıyla da doğrudan bağlantılı.

Shopify, WooCommerce ve ikas tarafında durum

E-ticaret mcp desteği platformdan platforma çok farklı ilerliyor. Aşağıdaki bilgiler yazının hazırlandığı döneme aittir; bu alan aylık değiştiği için kendi platformunuzun güncel belgelerini mutlaka kontrol edin.

Shopify

Shopify bu konuda en önde giden platform. Mağazalar için vitrin (storefront) tarafında ürün arama, sepet ve politika sorularını yanıtlayan yerleşik bir MCP uç noktası sunuyor. OpenAI ve Google ile ajan üzerinden alışveriş protokolleri tarafında da iş birlikleri duyurdu. Türkiye'deki mağazalar için ödeme tarafının hangi ülkelerde açık olduğunu ayrıca teyit etmek gerekir.

WooCommerce

WordPress ve WooCommerce ekosisteminde MCP desteği yeni sürümlerle beta düzeyinde gelmeye başladı, ayrıca topluluk eklentileri de var. Esneklik yüksek ama eklenti kalitesi değişken. Hangi eklentinin hangi veriyi dışarı açtığını incelemeden canlı mağazada kullanmayın.

ikas

ikas tarafında bu yazının hazırlandığı tarihte genel kullanıma açık, resmî bir MCP sunucusu duyurusuna rastlamadık. ikas'ın API'si üzerinden özel bir MCP sunucusu geliştirmek mümkün. Platform kendi çözümünü duyurabileceği için ikas destek ekibinden güncel durumu sormanızı öneririz. Altyapı seçimi aşamasındaysanız e-ticaret altyapısı karşılaştırması yazımız da işinize yarayabilir.

ChatGPT MCP uygulaması ve Claude bağlayıcıları

OpenAI, 2025 sonbaharında Apps SDK'yı tanıttı. Bu SDK doğrudan MCP üzerine kurulu. Yani bir chatgpt mcp uygulaması geliştirdiğinizde, ChatGPT içinde ürünlerinizi kart olarak gösteren, filtre sunan, rezervasyon formu açan bir deneyim kurabiliyorsunuz. Uygulamaların yayımlanması OpenAI'ın inceleme sürecinden geçiyor.

Claude tarafında ise kullanıcılar uzak MCP sunucularını "özel bağlayıcı" olarak ekleyebiliyor. Bu, özellikle B2B tarafında değerli: bayiniz Claude'a kendi hesabıyla sizin sunucunuzu ekleyip "geçen ayki siparişlerimden hangileri sevk edildi?" diye sorabilir.

Güvenlik riskleri ve yetkilendirme

MCP sunucusu açmak, işletmenizin kapısına yeni bir anahtar deliği açmak demektir. Riskleri ciddiye almak gerekiyor.

• Prompt injection: Ürün yorumuna veya açıklamasına gizlenmiş bir talimat, ajanı yanlış bir işleme yönlendirebilir. Ajanın okuduğu her metni potansiyel saldırı yüzeyi gibi düşünün.
• Fazla yetki: "Kolay olsun" diye sunucuya tüm veritabanı erişimi vermek en sık hata. Her araç yalnızca işini yapacak kadar veriye dokunmalı.
• Kişisel veri: Müşteri adı, telefon, adres veya sipariş geçmişi dışarı açılıyorsa KVKK kapsamında aydınlatma, açık rıza ve yurt dışına veri aktarımı konularını değerlendirmeniz gerekir. Bu konularda KVKK'nın resmî rehberlerinden ve hukuk danışmanınızdan teyit alın.
• Kötüye kullanım: Fiyat listenizi saniyede yüzlerce kez çeken rakip botlar. Hız sınırı (rate limit) şart.

MCP spesifikasyonu yetkilendirme için OAuth tabanlı bir yapı tanımlıyor. Pratikte şu kuralları öneriyoruz:

1. Herkese açık araçlar (ürün arama, genel müsaitlik) salt okunur olsun.
2. Bayi fiyatı, sipariş geçmişi gibi araçlar kullanıcı girişi ve rol bazlı yetki istesin.
3. Sipariş oluşturma, rezervasyon yapma gibi "yazma" işlemleri son adımda insan onayı veya ödeme sayfasına yönlendirme ile tamamlansın.
4. Her çağrı loglansın; kim, ne zaman, hangi aracı, hangi parametreyle kullandı görülebilsin.

Örnek 1: Mobilya bayi kataloğu için MCP sunucusu

İnegöl'de koltuk ve yatak odası üreten bir firma düşünün. 60 bayisi var, her bayinin farklı iskonto oranı ve bölgesel teslim süresi mevcut. Bugün bayiler WhatsApp'tan "Lavin köşe takımı antrasit kumaşla kaç günde çıkar?" diye soruyor, satış ekibi de ERP'ye bakıp tek tek cevap veriyor.

Bu firma için bir mcp sunucusu şu araçları sunabilir:

• katalog_ara: Model, ölçü, kumaş, renk filtresiyle ürün listesi (herkese açık).
• bayi_fiyati_getir: Giriş yapan bayiye özel net fiyat (yetkili).
• uretim_suresi_sorgula: Kumaş stoğuna göre tahmini sevk tarihi (yetkili).
• siparis_taslagi_olustur: Bayinin onayına düşen taslak sipariş (yetkili, insan onaylı).

Bayi, Claude veya ChatGPT'ye kendi hesabıyla bağlanıp doğal dille soru sorar; cevap doğrudan sizin sisteminizden gelir. Mevcut bir B2B bayi portalınız varsa, MCP sunucusu genellikle onun API'sinin üzerine kurulur; sıfırdan sistem yazmanız gerekmez. Bu sektördeki tipik ihtiyaçları mobilya sektörü sayfamızda da özetledik.

Örnek 2: Otel rezervasyonunda MCP

Antalya'da 120 odalı bir otel için durum farklı. Burada asıl hedef, misafirin yapay zeka asistanı üzerinden aracı platforma gitmeden doğrudan otelin kendi kanalından rezervasyon yapması.

Otelin MCP sunucusu şunları açabilir:

• Tarih ve kişi sayısına göre oda müsaitliği ve fiyat.
• Oda tipleri, manzara, konsept, iptal koşulları.
• Rezervasyonu başlatıp misafiri otelin güvenli ödeme sayfasına yönlendiren bağlantı.

Bu senaryoda en kritik nokta, MCP sunucusunun kanal yöneticisi ve otel rezervasyon motoru ile anlık senkron çalışması. Aksi halde ajan, aslında dolmuş bir odayı "müsait" diye satabilir. Otelin kendi sitesinde misafirle 8 dilde konuşup direkt rezervasyona yönlendiren OSPITA AI gibi bir asistan, aynı müsaitlik verisini site içinde kullanır; MCP ise o veriyi sitenin dışındaki ajanlara da açmanın yoludur.

Hazır bağlayıcı mı, özel MCP sunucusu mu?

Karar aslında verinin nerede durduğuna bağlı.

Hazır bağlayıcı yeterli olabilir, eğer:

• Tüm ürün, stok ve fiyat bilgisi tek bir e-ticaret platformunda duruyorsa,
• Platformunuz resmî MCP desteği sunuyorsa,
• Bayi fiyatı, özel üretim süresi gibi karmaşık kurallarınız yoksa.

Özel MCP sunucusu gerekir, eğer:

• Stok ERP'de, fiyat Excel'de, rezervasyon ayrı bir sistemde duruyorsa,
• Müşteri veya bayi bazlı farklı fiyat ve yetki kurallarınız varsa,
• Hangi verinin dışarı çıktığını satır satır kontrol etmek istiyorsanız.

Mcp server nasıl kurulur sorusunun teknik cevabı kabaca şu: resmî SDK'lardan biriyle (TypeScript, Python vb.) sunucu yazılır, araçlar tanımlanır, mevcut API'lere bağlanır, OAuth eklenir, HTTPS üzerinden yayına alınır ve ChatGPT, Claude gibi istemcilerde test edilir. Asıl emek kod satırında değil; hangi aracın hangi kuralla çalışacağını doğru tasarlamakta. Fietto Creative olarak işletmeye özel yazılım projelerinde de en çok zamanı bu tasarım aşamasına ayırıyoruz.

MCP sunucusu maliyeti ve süresi

Kesin rakam vermek mümkün değil; maliyet veri kaynaklarının sayısına, yetki karmaşıklığına ve mevcut API'nin kalitesine göre çok değişir. Yine de fikir vermesi için gösterge niteliğinde bir çerçeve çizelim:

Bu tablo kesin fiyat değildir; yalnızca karar aşamasında beklenti oluşturmak içindir. Ayrıca sunucu barındırma, bakım ve platformlar protokolü güncelledikçe yapılacak uyarlamalar için sürekli bir bütçe ayırmayı unutmayın.

Yapay zeka ajanları için hazırlık, MCP sunucusuyla değil temiz veriyle başlar. Ürün adları, ölçüler, stok ve fiyat tutarlı değilse, en iyi sunucu bile ajana yanlış bilgi taşır.

Nereden başlamalısınız?

Bu hafta yapabileceğiniz üç somut adım:

1. Verinizi denetleyin: Ürün veya oda bilgileriniz sitede yapılandırılmış veriyle (schema.org) işaretli mi, feed'iniz güncel mi?
2. En sık sorulan 10 soruyu listeleyin: Müşteri ve bayilerin telefonda, WhatsApp'ta sorduğu sorular, ilk MCP araçlarınızın taslağıdır.
3. Riskli olmayanla başlayın: Salt okunur katalog araması, ilk pilot için idealdir. Sipariş ve rezervasyon yazma yetkisini sonraki aşamaya bırakın.

Ajanların sitelerle konuşma biçimi hızla standartlaşıyor. Erken hazırlanan işletmeler, müşterinin yapay zeka asistanına sorduğu soruda doğru fiyat ve doğru stokla öne çıkan taraf olacak.

Sık sorulan sorular